Traktat Heinrichs von Antwerpen -- Edition der MGH

Transkription nach den MGH

Innumeris annorum circulis ab urbe Brandenburg condita temporibus paganorum principum misere sub paganismo(1) evolutis, Henricus, qui Sclavice(2) Pribesclaus, christiani nominis cultor, ex legittima parentele sue successione huius urbis ac tocius terre adiacentis tandem Deo annuente sortitus est principatum. In qua urbe idolum detestabile tribus capitibus honoratum a deceptis hominibus quasi pro deo colebatur(3). Princeps itaque Henricus populum suum spurcissimo idolatrie ritui deditum summe detestans, omnimodis ad Deum convertere studuit. Et cum [non](4) haberet heredem, marchionem Adelbertum sui principatus instituit successorem, filiumque eius Ottonem de sacro baptismatis fonte suscipiens, totam Zcucham, terram videlicet meridionalem Obule, more patrini(5) ei tradidit. Procedente vero tempore multis sibi Teutonicis principibus in amicicia fideliter copulatis, idolatris repressis et latronibus aliquantulum extinctis, cum haberet requiem per circuitum, cum Patrissa(6), sua ......(7) coniuge, optata pace Deo devote militavit. lllustris itaque rex Heinricus ecclesie beati Petri(8) apostolorum principis canonicos ordinis Premonstratensis in villa Liezeke constitutos(9), videlicet Wiggerum, Walterum, Gerardum, Iohannem, Fliquinum(10), Sigerum, Hilderadum, Moisen et Martinum, assumptis secum libris de Liezeka et preparamentis, calicibus, apparatu escarum et summa pecunie, ad faciendum conventum in Brandenburg(11), auxilio et consilio, hortatu et opere domini Wiggeri episcopi Brandenburgensis, fundatoris ecclesie beate Marie virginis in monte Liezeka, de villa Liezeka primum vocavit eosque in ecclesia sancti Godehardi in suburbio Brandenburg collocavit, ipsisque ad cottidianum(12) victum et(13) vestitum ex habundantia sua large predia tradidit. Verum, quia(14) rex erat, insignia regalia propter Deum libenti animo postposuit, in(15) scrinium [cum] reliquiis beati Petri imponendum diadema regni sui et uxoris sue ad nutum atque arbitrium domini Wiggeri episcopi ......(16) consensit, et supradicti regis diadema adhuc in Liezeka usque hodie cernitur. Cum iam vero senio confectus deficere inciperet, uxorem suam, [quod(17)] marchioni Adelberto urbem Brandenburg post mortem suam promiserat, fideliter commonuit. Porro febribus aliquamdiu correptus et pregravatus, fideliter, ut speramus, in Domino obdormivit. Vidua igitur ipsius non immemor moniti ...novissimi [sed mallens(18)], cum sciret populum terre ad colenda idola pronum, Teutonicis terram tradere, quam prophano idolorum cultui ultra consentire, sapientibus usa consiliis, maritum suum iam triduo mortuum, nullo sciente preter familiarissimos suos inhumatum observavit et marchionem Adelbertum, quem sibi heredem instituerat, ut urbem suscepturus veniret, rem gestam indicans, advocavit. Qui festinans in(19) manu valida armatorum iuxta condictum veniens, urbem Brandenburg(11!) velut hereditaria successione possedit et prefati defuncti exequias multorum nobilium obsequio iuxta magnificentiam principis honorifice celebravit. Ideo marchio Adelbertus libera rerum suarum disponendarum facultate potitus(20), paganorum scelere latrocinii notatos et immunditia(21) idolatrie infectos urbe expulit ac bellicosis viris, Teutonicis et Sclavis, quibus plurimum confidebat, custodiendam commisit. Ubi autem huiusmodi fama, qua nullum malum velocius, in auribus Iaxzonis(22) in Polonia tunc principantis, avunculi supradicti nobilis sepulti, percrepuit, permaxime de morte nepotis sui doluit, et quia proxima linea consanguinitatis defuncto iunctus erat, perpetuo se de urbe exhereditatum considerans, miserabiliter ingemuit. Verum tempore brevi elapso inhabitantibus urbem pecunia corruptis, proditam ab eis nocturno silentio cum magno exercitu Polonorum, reseratis amicabiliter portis castri, intravit et homines marchionis, qui urbem tradiderant, in Poloniam ducens, simulatorie captivavit. Quo audito, marchio Adelbertus, a iuventute sua in bello strennue exercitatus, quid facto opus esset, extemplo consideravit, et expeditionem edicens(23), ope et industria domini Wichmanni in Magdeburg tunc metropolitani et(24) aliorum principum ac nobilium copiosum exercitum congregavit et die condicto, fortium pugnatorum vallatus auxilio, ad urbem Brandenburg sibi [a(25)] Iackzone(25) supplantatam quantotius [properavit(26)], ac tribus in locis circa eam [exercitum(27)] dividens, longo tempore propter munitionem loci eam obsedit. Sed post hinc inde sanguinis effusionem, cum hii qui in urbe erant cernerent se nimis angustiatos nec posse evadere manus adversantium, conditione firmata, dextris sibi datis, marchioni coacti reddiderunt. Anno igitur dominice incarnationis 1157(28), 3. Idus Iunii predictus marchio divina favente clementia urbem Brandenburg victoriosissime recepit, ac cum multo comitatu letus introiens, erecto in eminentiori loco triumphali vexillo, Deo laudes, qui sibi victoriam de hostibus contulerat, merito persolvit.

Wiggerus igitur 12. Brandenburgensis episcopus, quondam Beate Marie in Magdeburg prepositus, obdormivit feliciter in Domino, ut speramus, anno gracie 1158, pridie Nonas Ianuarii, in eadem ecclesia beate Marie virginis in Liezeka sepultus. Hic sedit in cathedra episcopali annis 21, mensibus 4, diebus 17.

Fuit interea Liezeka in claustro beate Marie virginis bone indolis canonicus nomine Wilmarus, qui ascendens de virtute in virtutem, primum scolarium eruditor, postea, defuncto primo(29) pie memorie Lamberto huius ecclesie preposito, digne factus est eius successor, tandem, divina erga(30) eum nichilominus agente providentia, ibidem ab ecclesie eiusdem fratribus et canonicis libera iuris potestate in episcopum est electus. Hinc est, quod post receptionem supradicte urbis annis octo inde elapsis Wilmarus 13. Brandenburgensis episcopus omnimodis sedem cathedralem exaltare et urbem contra insidias inimicorum munire desiderans, prolixa deliberatione propria et coepiscoporum suorum necnon et Adelberti marchionis filiorumque eius consilio canonicos ordinis Premonstratensis ab ecclesia sancti Petri apostolorum principis in Liezeka transmissos, qui in ecclesia sancti Godehardi in suburbio Brandenburg in diebus illis obedienter et religiose necnon conformiter matri sue ecclesie beate Marie virginis in Liezeka degebant, unde originem assumpserant, cleri sollempni(31) processione populique prosecutione in supradictam urbem ex consensu matris sue Liezeka transponens, in sedem episcopii sui 6. Idus Septembris satis provide collocavit, eisque villas Gorzelitz, Museltitz, Bukowe, Gorne, Rytz, ut benivolos ad transmeandum faceret, contulit, quatenus, eliminatis(32) idolorum spurcitiis, Deo laudes inibi incessanter agerentur, ubi antea per multa annorum milia inutiliter [demoniis(33)] serviebatur. Eodem siquidem anno prefatus episcopus Wilmarus, bonum inceptum meliori fine consumare disponens, basilicam beati Petri apostoli, fundamento 24 pedum supposito, 5. Idus Octobris in nomine domini nostri Ihesu Christi devotus fundavit.